Umut Sarıkaya Külliyatı

Anti-Entelektüel Manifesto!

Girişi bu samimi manifesto ile yapmak istedim. Edebiyat denilince akıllara gelen kasıntılıktan hepimizin bıktığını düşünüyorum. Açıkçası Elif Şafak’ın baygın yüzünü görmek beni deli ediyor. Orhan Pamuk ve Yekta Kopan’ın duyarlı burjuva pozlarına da uyuz oluyorum.

Diğer tarafta, Menteş-Tufan-Cündioğlu vs. tayfasının son on yılda güçlenen muhafazakar cenahı arkasına alıp kazandığı popülerlikten de baygınlık geldi.

Entelektüelleşmeye çalıştıkça lümpenleşiyoruz. Çünkü çoğumuz sokakta büyüdük. Maçtan sonra paraları birleştirip BİM’den tombul şişeli 1 litrelik Le’Cola almadık mı? Şimdilerde bolca alay ettiğimiz BİM’in envayi çeşit ürününü yedik. Çocukluğunda Le’Cola içen adamdan monşer olmaz, olsa olsa lümpen olur.

Konuyu daha fazla dağıtmadan Umut Sarıkaya’ya dönmek istiyorum. Umut Sarıkaya külliyatını tamamen okumuş hatta birkaç kez okumuş biri olarak Umut Sarıkaya kitaplarından övgü ile bahsedeceğim.

Bir Klişenin Gerçek Yüzü: “Sokağın Edebiyatı”

Birçok yazara “Sokağın edebiyatını yapan adam” ünvanını veren eleştirmenlerin Umut Sarıkaya’yı okumadığını düşünüyorum. Sokağın edebiyatı dediğiniz şey mahalle bakkalından, mahalle kültüründen bahsetmekse o devir çoktan kapandı sevgili eleştirmen abimlerim/ablalarım. Sokak dediğimiz yer Ekmek Teknesi’nde izlediğiniz mahalle romantikliği değil, onun ötesinde gerçekliği olan bir dünya. Umut Sarıkaya da sokağın bize gerçekçi dünyasını anlatıyor. Aslında sokakla sınırlandırmak haksızlık olur çünkü gerçek hayata dair birçok konuyu işliyor Sarıkaya.

Mesela; üniversiteyi bitirdikten sonra işsiz kalınca yurt dışına çıkmayı çare olarak görenlerin trajedisini samimiyetle anlatıyor Umut Sarıkaya. Dünyadan Kaçma Planları isimli hikayeden kısa bir alıntı yapacağım:

“Üniversite bittikten sonra kısa süre işsiz kalınca hemen "yurt dışına gideceğim" demiştim. İnsanlarla ne yapacağımı konuşurken tek şey çıkıyordu ağzımdan ; "yakında ben zaten yurtdışına gideceğim". Yurt dışı, yurt dışı diyip duruyordum ama yurt dışının tam olarak neresi olduğu ve oraya nasıl gideceğim hakkında en ufak bir bilgim yoktu. Amerika mı, İngiltere mi, Norveç mi, Fransa mı neresiydi gitmek istediğim yer? En ufak bir fikrim yoktu. Yurtdışı olsun yeterdi, her yer olabilirdi. Üniversiteyi bitirmiştim, işsizdim, doğduğumdan beri kız arkadaşım olmamıştı, ne beklentim ne de bir amacım vardı, beni buraya bağlayan hiç kimse, hiçbir şey yoktu. Sanki yeni bir söz bulmuşlar da bunu kendilerinden başka kimse bilmiyormuş gibi "nereye gidersen git, oraya da kendini götürürsün" diyenlere inat kendimi yurtdışına götürmeye kesin kararlıydım. Yurt içinde olmamıştım ben. Tut kolumdan götür beni Yozgat'a, Maraş'a, Gümüşhane'ye tırt olduğum iki haftaya kalmaz fark edilirdi, kendimi gizleyebileceğim bir yerlere gitmeliydim. Beceriksizliğimin sorumluluğunu kültür farkına yorabileceğim bir yerler olmalıydı. Hem sıla hasreti de beni birkaç yıl oyalardı. "what's the prablım honey" diye yanıma sokulan yabancı sevgilimi elimle itip "geldiğim yerdeki insanları özledim tatlım. Şehirlerinizde alt yapı sorunu yok... Eyvallah! Biri hastalansa onu hemen helikopterle hastaneye yolluyorsunuz... Bravo! Sarışınlık sizde, rak müzik sizde, milkşeyk sizde... Korkmayın bunların hiçbirinde gözümüz yok! Ama bişeyi unutmuşsunuz be cincır! İnsan değilsiniz insan! Geldiğim yerdekiler hepinizden daha insandı. İnsan insana bakardı" diyerek ilişki yürütemememin, geçimsizliğimin faturasını yurt dışı insanına çıkarmam gözlerimin önüne geliyordu. Kendine acımanın, kendine üzülmenin en legal olduğu yer yurt dışı. Yani tam bana göre bir yerdi. Yurt Dışı'na kesin gitmeliydim…

Umut Sarıkaya’nın üslubunu tanımanız açısından küçük bir alıntı yaptım, hikayenin devamı epey heyecanlı ve gülünç (Merak edenler kitapları edinsin lütfen).

Hikayelerdeki argo ve küfürler beni hiç rahatsız etmiyor, edepsiz olduğumdan değil gerçek dünyada yaşadığımdan dolayı rahatsız olmuyorum. Edebi eserlerde olaya ve gerçekliğe katkısı olacaksa, küfüre karşı değilim.

Hikaye Mi, Karikatür Mü?

Umut Sarıkaya’yı daha çok karikatürleri ile tanıyoruz, sosyal medyada her an karşımıza çıkıyor karikatürleri ancak ben hikaye yazarlığını daha güçlü buluyorum. Karikatüre göre hikaye daha geniş bir anlatım imkanı sunduğu için hikaye alanında daha başarılı olduğunu düşünüyorum.

Karikatürlerini okurken çok az kahkaha atmışımdır ama hikayelerini okurken otobüste kahkaha attığımı hatırlarım. Sözlükçülerin “gülerken sandalyeden düştüm” diyerek abarttıkları fiyasko mizah gibi değil bu, hakikaten otobüste kendimi tutamadım ve kahkaha attım.

Hikaye türünü seviyorsanız ve biraz eğlenmek istiyorsanız Umut Sarıkaya’nın “Benim De Söyleyeceklerim Var (Bir) (İki) (Üç)” kitaplarını gönül rahatlığı ile öneriyorum, alınız kana kana okuyunuz.

Umut Sarıkaya Kitapları:

Hikaye;

- Benim De Söyleyeceklerim Var (Bir)

- Benim De Söyleyeceklerim Var (İki)

- Benim De Söyleyeceklerim Var (Üç)

Karikatür;

- İşimdeyim Gücümdeyim

- İşimdeyim Gücümdeyim 2

Not: Birkaç karikatür paylaşayım da yazı renklensin.